GAJK-voorzitter Mart Wagenvoort vraagt overheid om duidelijkheid

Mart Wagenvoort: “Onze kalverboxen zijn al ingesteld op het convenant dierwaardige veehouderij”

Melkveehouder Mart Wagenvoort (29) uit Neede runt samen met zijn partner en schoonouders een melkveebedrijf met ruim honderd melkkoeien. Naast het werk op het bedrijf is hij sinds 2024 voorzitter van het Gelders Agrarisch JongerenKontakt (GAJK), waar hij zich inzet voor de belangen van jonge boeren. Zijn visie op de toekomst van het platteland draait vooral om duidelijkheid, langetermijnbeleid en realistische doelen.

Gevraagd naar zijn kijk op een Progressief PlattelandsPerspectief wil hij vooral helderheid van de overheid over de functies die verschillende gebieden krijgen. Waar is ruimte is voor verbrede landbouw met recreatie, natuur, zorg, campings of boerderijwinkels. En waar staat de primaire landbouw voorop? Die duidelijkheid moet op provinciaal niveau komen, maar wel zo gespreid dat niet hele gemeenten één enkel label krijgen. Boeren moeten weten waar ze op de lange termijn aan toe zijn om hun investeringen daarop af te stemmen. “Niet om de paar jaar veranderen,” vindt Mart, “want dan kun je niet ondernemen.”

zelf maatregelen kiezen op het doel
Een belangrijk thema voor hem is doelsturing: de overheid moet duidelijke doelen stellen, maar boeren de vrijheid geven om zelf te bepalen hoe ze die behalen. Hij noemt als voorbeeld het 8e actieprogramma voor de nitraatrichtlijn. Dat bood ondernemers de ruimte om zelf maatregelen te kiezen om het nitraatgehalte in het grondwater onder een bepaalde limiet te krijgen. Minister Wiersma wilde afzien van de standaard nitraatverontreinigde (NV-)gebieden. Waar het op basis van de nieuwste metingen zou kunnen wilde ze de korting op toelaatbaar stikstof opheffen. Jammer dat dit niet doorging omdat de Tweede Kamer niet meer bemesting wilde toestaan.

tegenstrijdig beleid
Ook het huidige stikstofbeleid vindt Mart te gefragmenteerd. Extern en intern salderen maken bedrijfsontwikkeling lastig, en het opkopen van bedrijven zonder langetermijnvisie is volgens hem geen oplossing. Bovendien zijn regels rond mest, fosfaat en nitraat volgens hem vaak tegenstrijdig. Door afschaffing van de derogatie mag je minder dierlijke mest toepassen maar volgens de nitraatregels mag er dan weer wel kunstmest bij. Terwijl dierlijk nitraat tot meer biomassa in de bodem leidt waarmee ook meer CO₂ wordt vastgelegd. Derogatie stimuleerde ook toepassing van 80% grasland op je bedrijf. Dat geeft meestal minder uitspoeling van nitraat dan maïs en leidt tot meer droge stof-opbouw dus CO₂-vastlegging in de bodem.

hoe wel?
Voorbeelden uit zijn eigen bedrijf laten zien hoe hij wél wil werken: via het convenant dierwaardige veehouderij zijn de doelen voor 2040 vastgelegd in een AMvB. Stap voor stap kan hij daarnaar toewerken als er weer eens een investering aan de orde is. Zo zijn de kalverboxen al op orde.

vakmanschap aanspreken
Hoewel streekproducten voor hem geen toekomst van formaat bieden, ziet Mart wél een sterke toekomst voor efficiënte, verantwoorde melkproductie, mits boeren de ruimte en zekerheid krijgen. “We moeten af van middelsturing en de boer kans geven op basis van zijn vakmanschap de doelen te halen. Hierdoor staat iedereen zelf aan de lat voor zijn of haar bedrijf en omgeving”, aldus Mart. “