Gerard Titulaer wil ervaring streekcoöperatie Oregional verder uitbouwen

Gerard Titulaer bij een schilderij van Jan van Ravenswaay: “Vanouds waren landbouw en natuur nauw verbonden”

Voor Gerard Titulaer (78) uit Nijmegen moet een Progressief PlattelandsPerspectief boeren en burgers verbinden. Via korte ketens moet een eerlijke prijs zorgen voor een duurzaam verdienmodel. Titulaer houdt zich al zijn hele leven bezig met de landbouw en het platteland. Hij werkte eerder voor het NAJK en de LTO, maar richt zich de laatste jaren vooral op een vernieuwende relatie tussen boeren, burgers, natuur en duurzaamheid.

Titulaer ziet dat de afstand tussen stad en platteland de afgelopen decennia groter is geworden. Volgens hem komt dat deels door overheidsbeleid, zoals de relatienota uit de jaren ’70 en ’80. Toen werd een deel van de landbouwgrond aangewezen als natuurgebied, terwijl andere gebieden juist intensiever werden gebruikt. “Daarna kregen boeren de schuld van de achteruitgang van de natuur,” zegt hij. Hij vindt dat de belangen van de stad te vaak leidend zijn geweest. Volgens Titulaer moet het anders. Hij ziet veel kansen voor multifunctionele landbouw, waarin boerderijen ook ruimte bieden voor zorg, recreatie, natuurbeheer en streekproducten.

Oregional
Hij is bestuursvoorzitter van de streekcoöperatie Oregional. Hierin zijn boeren en tuinders verenigd die eigen producten aan huis verkopen. Via de verzelfstandigde Oregional BV leveren ze aan grootverbruikers, horeca en supermarkten in de regio Arnhem-Nijmegen-Kleef. De gezamenlijke omzet is 4 à 5 miljoen euro. Inmiddels hebben ze voor de consumentenmarkt met de stadsboerderijwinkel Regio Oogst een eigen winkel in de wijk Brakkestein in Nijmegen. Om verder te groeien is slimmere/innovatieve logistiek nodig én meer steun van burgers.

Boerenlandnatuur
Een belangrijk onderdeel van zijn visie is dat boeren weer verantwoordelijkheid krijgen over het landschap. Hij pleit voor een boeren‑TBO, een organisatie waarin boeren zelf boerenlandnatuur beheren. Dat kan volgens hem goedkoper én efficiënter dan via de traditionele terreinbeheerders. Een mooi voorbeeld vindt hij de totstandkoming van een 70 kilometer land wandelnetwerk in de Ooijpolder. Dit werd door boeren onderling geregeld met het budget voor een herdenkingsboek van het landinrichtingsproject.  Dat zou toch maar in een la verdwijnen, aldus Titulaer. Nu is er een blijvend resultaat voor iedereen.

boeren en burgers
De coöperatie werkt aan een “Fieldlab voor boeren en burgers”. Dat moet laten zien hoe verduurzaming van de landbouw kan samengaan met een gezond verdienmodel. Overheden, waterschappen en provincies worden gevraagd om mee te doen. Het Fieldlab moet voor alle betrokkenen actieperspectief opleveren voor de komende dertig jaar.

Volgens Titulaer is draagvlak bij burgers essentieel. Eten is nu “teveel een restpost” in het huishoudbudget, zegt hij. Als mensen meer waardering krijgen voor lokaal en duurzaam voedsel, kan de landbouw veranderen. “Als je boeren voor duurzaamheid beloont,” zegt hij, “dan regelen ze dat gewoon.”